การแช่น้ำมัน มีน้ำมันหลากหลายชนิด ที่สามารถนำมาใช้ได้ กับมรกต และในเมืองไทยนิยมใช้น้ำมันสนที่มี สีเกือบ ไร้สี กันอย่างกว้างขวาง และบริษัทต่างๆ ก็นิยมใข้วิธีที่ต่างกันออกไป

กรรมวิธีการปรับปรุง

การใช้กรดกับพลอย ขั้นตอนนี้มรกตจะถูกแช่ในน้ำกรด ที่ผสมแล้วเพื่อที่จะกำจัดผง หรือคราบส่วนเกิน ที่เกิดจากการเจียระไน หรือการขัดเงาพลอย ในบางกรณีวิธีนี้ จะต้องอยู่ภายใต้แรงดัน และความร้อนต่ำ

การทำความสะอาด ในขั้นตอนสุดท้าย มรกตจะถูกล้าง เพื่อกำจัดน้ำมันที่เกาะอยู่ออกไป ให้ใช้ผ้าแห้ง ในการทำความสะอาด และเช็คมรกต จนกว่าจะมั่นใจว่ามรกตให้แสงที่สวย และไม่มีคราบน้ำมัน เกาะอยู่บนผิว

เทคนิค และข้อบ่งชี้ของมรกตอาบน้ำมัน

การตรวจด้วยกล้องไมโครสโคป เมื่อตรวจด้วยกล้องไมโครสโคป ให้ใช้แสงจากด้านข้าง ของตัวกล้อง ร่วมกับแสงไฟเบอร์ออพติค เพื่อให้เกิดแสงแบบ ทแยงตั้งฉากกัน จะสังเกตเห็นแสงคล้ายเฟลช ถ้าสังเกตอย่างรอบคอบ บนผิวของมรกต ที่มีรอยแตก ก็อาจจะพบคราบน้ำมัน ที่แห้งเกาะเป็นคราบ ติดผิวของมรกตได้

การตรวจโดยใช้กล้องรามันไมโครสโคป เราใช้กล้องชนิดนี้ หาตำแหน่งของน้ำมัน โดยการฉายแสงเลเซอร์ ผ่านเข้าไปในมรกต น้ำมันที่ไหลออกมาจากรอยแตก หรือน้ำมันที่อยู่ในรอยแตก จะถูกบันทึกเป็นสเปคตรัม กล้องชนิดนี้ จะใช้ระบบสั่นสะเทือนของแต่ละโมเลกุลของธาตุ ซึ่งจะแตกต่างกันออกไปเมื่อถูกกระตุ้นด้วยแสง ในแต่ละจุดของน้ำมัน บ่งบอกถึงสเปคตรัมที่เรียกว่า สเปคตรัมชนิดลายนิ้วมือ กล้องชนิดนี้ ยังบอกได้ถึงน้ำมัน ที่มีอยู่ในมรกตในขณะนั้น และสามารถบอกถึงชนิดของน้ำมันที่ใช้ได้ด้วย

ในช่วงทศวรรษ 1980 เป็นระยะเวลา ที่เริ่มมีวิธีการปรับปรุงคุณภาพชนิดใหม่ เกิดขึ้นมาแทนวิธีดั้งเดิม คือมีการใช้ สารประเภทเรซิน ใส่ลงไปบนผิวของมรกต ที่จะอุดไว้ เมื่อสิ้นสุดปีทศวรรษ 1980 ได้มีห้องทดลอง หลายแห่ง ด้วยกัน เสนอบริการนี้แก่ลูกค้า และมีการใช้สารประเภทเรซิน ซึ่งมีอยู่มากมาย ในตลาด และที่เป็นที่นิยมกันมากคือ ยี่ห้ออ๊อพติคอน (OPTICON) ซึ่งมีค่าดัชนีหักเหของแสง (R.I.) อยู่ที่ 1.545 ซึ่งใกล้เคียงกับค่าดัชนีหักเหของแสง ของมรกต คือ 1.577 - 1.583 และอ๊อพติคอนนี้ ใช้ได้ดีกว่าน้ำมัน หรือน้ำมันชนิดอื่นๆ เพราะอ๊อพติคอนนี้ จะทำให้ดูเหมือนว่า รอยแตกนั้น ไม่ได้เกิดขึ้นในมรกต

การทำความสะอาด หลังจากที่เจียระไนมรกตแล้ว มรกตจะยังคงมีส่วนผสม ของสารละลายกรดไฮโดรคลอริคเกาะอยู่ ให้นำมรกตไปล้างน้ำเปล่า เพื่อกำจัด สิ่งที่ตกค้างจากการเจียระไน และอ๊อพติคอนที่อาจจะใส่ เข้าไปในมรกตก่อนจะนำไปขาย

ให้นำมรกต ไปล้างในน้ำสบู่อ่อนๆ จากนั้นเทน้ำออก แล้วปล่อยไว้ให้แห้ง มรกตจะถูกตรวจสอบอีกครั้ง ถ้าพบว่ามีรอยกระเทาะ ที่สามารถขยายออกไปรอบๆ รอยแตก ระหว่างการใช้ความร้อน มรกตที่เกิดรอยกระเทาะ จะต้องส่งไปเจียระไนใหม่ ก่อนที่จะนำมาทำความสะอาด และเติมสารประเภทเรซิน ในคราวต่อไป

กล้องไมโครสโคป ใช้แสงสะท้อนสีขาว (Refleted Light) จากกล้องไมโครสโคป ตรวจบริเวณผิว มรกต ซึ่งตรวจหารอยแตก ที่ขยายขึ้นมานั้น จะมีลักษณะพื้นผิว เมื่อสังเกตเห็นรอยแตก ก็จะพบว่า บริเวณรอบๆ รอยแตกนั้น มีฟองอากาศเกิดขึ้น หรือบางครั้งจะเห็นเป็นกลุ่มหมอกบ่อยครั้ง เมื่อสาร ประเภทเรซินถูกใส่ลงไป ในรอยแตก โครงสร้างภายในของมรกต จะมีลักษณะคล้ายคลึง กับไอความร้อน (Heat Wave Effect) เกิดขึ้น และมีฟองอากาศเกิดขึ้น ติดอยู่ในรอยแตกนั้น และมักจะพบว่าบริเวณกลุ่มหมอกนั้น จะมีพื้นผิวคล้าย กับรอยแตกเว้า ซึ่งเป็นผลให้เกิดรอยแตก ขยายจากพื้นผิวมรกตภายนอก เข้าสู่ภายในกลุ่มหมอกนี้ ปรากฏเป็นส่วนผสมของสารประเภทเรซิน และสารเร่งปฏิกิริยา

ความคงทน
ยังคงเป็นคำถามกันอยู่ จนถึงปัจจุบันว่า มรกตที่มีการปรับปรุงรอยแตกนั้น จะมีความคงทน ต่อการทำความสะอาด การซ่อมตัวเรือน และการเจียระไนใหม่หรือไม่

การเจียระไนใหม่ มรกตเกือบทุกเม็ด สามารถเกิดการแตกได้ ในระหว่างการเจียระไน โดยเฉพาะมรกต ที่ใส่สารเรซิน อ๊อพติคอนนั้น จะมีโอกาสแตกระหว่างการเจียระไน สูงกว่ามรกตที่ใส่น้ำมัน เนื่องจากสารเร่งปฏิกิริยา ที่ฉาบลงบนพื้นผิว ของมรกตนั้น มีความแข็ง ดังนั้นจึงทำให้เกิดความหนา เป็นเกราะขึ้นบริเวณพื้นผิวของมรกต ในการเจียระไนใหม่นั้น มรกตจะถูกให้ความร้อน ระหว่างการเจียระไน และเมื่อสารประเภทเรซิน ซึ่งอยู่ในรอยแตกนั้น ถูกความร้อนมากขึ้นเรื่อยๆ ก็จะเริ่มขยายตัวออก และเกิดความดันขึ้นในมรกต สิ่งทิ่เกิดขึ้น คือสารเร่งปฏิกิริยา ที่เคลือบอยู่ภายนอกของมรกตนั้น ละลายออกไป หรือไม่มรกตก็สามารถแตกได้

บทสรุป
ดูเหมือนว่าสารเรซินอ๊อพติคอน หรือสารเรซินชนิดอื่นๆ นั้น มีประโยชน์อยู่บ้าง ในการปรับปรุงรอยแตกในมรกต เพราะค่าดัชนีหักเหของแสง ในสารเรซิน อ๊อพติคอนนั้น มีค่าใกล้เคียงกับค่าดัชนีหักเหของแสง ในมรกต ซึ่งทำให้รอยแตกนั้น ดูราวกับว่าหายไป แต่เมื่อพิจารณาถึงความคงทน ของการปรับปรุง ในทั้ง 2 วิธีนี้ ดูเหมือนว่าการใช้สารเรซิน อ๊อพติคอนจะเป็นวิธีการที่ดีกว่านิดหน่อยคือ สารเรซินอ๊อพติคอน จะทำให้เกิดความแข็งขึ้น บนพื้นผิวของมรกต และของเหลวนี้ ก็คงอยู่ในมรกตตลอด ระหว่างที่เราทำความสะอาดมรกต