ประวัติศาสตร์ มีการจารึกเอาไว้ว่า โอปอลที่เป็นที่รู้จักกัน ตั้งแต่สมัยโรมัน หรือประมาณ 250 ปีก่อนคริสตกาล ในสมัยก่อนนั้น เหมืองโอปอลอยู่ในบริเวณ ที่เป็นประเทศ เชคโกสโลวาเกียในปัจจุบัน เรื่องราวที่เกี่ยวพัน กับอัญมณี ที่มีความงามชวนพิศวงนี้ มีทั้งดี และร้ายปะปนกันไป ในส่วนที่เป็นมงคล เกี่ยวกับโอปอลก็คือ คนโบราณเชื่อกันว่า โอปอลเป็นสัญลักษณ์ แห่งความหวัง ความบริสุทธิ์ และไร้เดียงสา และเป็นอัญมณีสำหรับผู้ที่เกิดเดือนตุลาคม เช่นเดียวกับทัวมาลีน เชื่อกันว่าเป็นเครื่องลาง ที่บอกความ มีโชคลาภได้ บ้างก็เชื่อว่าสามารถ ป้องกันภูติผี ปีศาจ และชักนำ ให้เกิดมิตรภาพได้ ในส่วนที่อัปมงคลก็มีมาก แต่จะไม่ขอกล่าว

ในทางธรณีวิทยา บริเวณที่พบโอปอล จะเป็นบริเวณที่แห้งแล้ง กันดารของ Great Australian Basin บริเวณดังกล่าว อยู่ถัดเข้ามาทางด้านในของทวีป จากชายฝั่ง มหาสมุทรแปซิฟิค ทางด้านตะวันออก ของทวีป โอปอลจะฝังตัวอยู่ในหิน ซึ่งเกิดจาก การตกตะกอน เช่น พวกหินปูน หินชนวน ซึ่งเราเรียกกันว่า Cretaceous rock หินเหล่านี้ จะอยู่ลึกลงไปใต้ดิน ประมาณไม่เกิน 30 เมตร ซึ่งเราไม่จัดว่าลึก เมื่อเทียบกับพลอยอื่นๆ กว่าธรรมชาติจะบันดาล ให้น้ำใต้ดินละลาย ให้ทรายมาตกตะกอน อยู่บันชั้นหินใต้ดินนั้น กินเวลานานพอๆ กับอายุขัยของโลก

โอปอลชนิดมีค่า และโอปอลชนิดธรรมดา

โอปอลชนิดมีค่านั้น เราจำแนกตามชนิดของสีของฉากหลัง หรือทับศัพท์ภาษาอังกฤษว่า สีของแบคกราวด์ ประการหนึ่ง และประเภทของลวดลายของสี อีกประการหนึ่ง ในประเด็นแรกจะพูดถึงสี ที่เป็นฉากหลังของโอปอลมีค่า เสียก่อน

โอปอลไฟ (Fire opal) จะมีลักษณะเป็นหินโปร่งใส จนกระทั้งโปร่งแสง แต่สีของฉากหลัง จะเป็นสีเหลืองน้ำผึ้ง จนถึงแดง ส่วนประกายของไฟ มักจะเป็นสีเขียวหรือแดง

ต่อไปนี้จะพูดถึงลวดลาย ของโอปอลชนิดมีค่า ว่าเขาดูกันที่ไหนบ้าง

Potch เป็นโอปอลชนิดธรรมดา ทึบแสง อาจจะมีสีขาวน้ำนม เทาอ่อน จนถึงเทาเข้ม เทาอมน้ำเงิน ไปจนถึงดำ บางแห่งจะพบเป็นสีเหลืองอำพันใสๆ

ข้อควรคำนึงก่อนตัดสินใจซื้อ

การประเมินค่าโอปอล

การประเมินค่าโอปอล มักจะทำได้ยาก เพราะไม่มีเกณฑ์ ที่เป็นวัตุวิสัยได้อย่างเพชร การประเมินค่า มักจะกระทำโดยผู้ที่มีความเชี่ยวชาญ ทางด้านโอปอล เป็นพิเศษ และค่อนข้างจะเป็นจิตวิสัย คือ ขึ้นอยู่กับ ตัวผู้ประเมินเป็นหลัก การประเมินค่าโอปอล จะต้องใช้หลักเกณฑ์หลายอย่าง นอกเหลือไปจาก ความสมบูรณ์ ของการเจียระไน การขัดเงา และขนาดของพลอยแล้ว เราจะต้องนำเกณฑ์ต่อไปนี้ มาพิจารณาด้วย เริ่มตั้งแต่การเล่นสี ซึ่งทอแสงพรายพริ้ว อยู่ในเม็ดพลอย

1). ความสมบูรณ์แบบ ของการเล่นสี หมายถึง หน้าพลอย ทั้งหน้า จะต้องมีการเล่นสี อย่างมีชีวิตชีวา ไม่มีจุดด่าง คือ บริเวณที่ปราศจากสีปะปนอยู่

2). ลวดลายของสีเป็นไปในแบบใดแบบหนึ่งที่กล่าวไว้ในต้อนต้นๆ ลวดลายที่จัดว่าเป็นเอกลักษณ์ของโอปอลมีค่า ซึ่งหาได้ยากที่สุด คือลวดลาย ของสีแบบ harlequin ความเข้ม หรือความสดใส ของการเล่นสี ควรจะมีความสดใสชนิดสุดสุด หรือภาษาของคนในวงการเรียกว่า มีความคมของสี (sharp) คุณสมบัตินี้ จะเกี่ยวพันกับความโปร่งใส ของโอปอลด้วย ฉะนั้นโอปอลชนิดเนื้อแก้วผลึก หรือ crystal opal จึงมีราคาดีที่สุด

3). สีที่แท้จริงของโอปอล ควรจะปรากฏให้เห็นอย่างเด่นชัด โดยเฉพาะอย่างยิ่งสีที่เห็นได้ยาก เช่น สีแดง และสีม่วง

เนื่องจากโอปอลมีความแข็งระหว่าง 5.5 - 6.5 เทียบกับเพชร ซึ่งความแข็งเป็น 10 ทับทิม และไพลิน ความแข็งเป็น 9 โอปอลจึงมีความเปราะ และบอบบางมาก เมื่อประกอบเป็นหัวแหวน หรือกำไลข้อมือ เวลาสวมใส่ จะต้องระมัดระวัง ให้มากเป็นพิเศษ เพราะจะถลอกได้ง่าย