ไดโนเสาร์

     ไดโนเสาร์เป็นสัตว์เลื้อยคลานโบราณชนิดหนึ่ง   ซึ่งอาศัยอยู่บนผืนแผ่นดิน   และสูญพันธ์หมดสิ้นจากโลกนี้เมื่อหลายสิบล้านปีมาแล้ว   คนส่วนใหญ่เข้าใจว่า ไดโนเสาร์เป็นสัตว์ที่ใหญ่โตมโหฬาร   หรือเป็นสัตว์ประหลาดขนาดยักษ์   เช่นเดียวกับปลาวาฬ   บ้างก็ว่าเป็นสัตว์ที่ใหญ่ที่สุด   เท่าที่เคยมีชีวิตอยู่ในโลก แต่โดยความเป็นจริง   ไดโนเสาร์มีขนาด   และรูปร่างแตกต่างกันมากมาย   ตั้งแต่ขนาดใหญ่มหึมา   น้ำหนักกว่า  100   ตัน   สูงมากกว่า  100  ฟุต จนถึงพวกที่ขนาดเล็ก ๆ   บางชนิดก็มีขนาดเล็กกว่าไก่   บางพวกเดินสี่ขา   บางพวกก็เดิน   และวิ่งบนขาหลัง   2    ข้าง  บางพวกกินแต่พืช เป็นอาหาร ในขณะที่อีกพวกหนึ่งกินเนื้อ   เช่นเดียวกับสัตว์ที่มีอยู่ในปัจจุบัน

     ไดโนเสาร์พวกแรก   ปรากฎขึ้นมาในโลกในช่วงตอนปลายของยุคไทรแอสสิก   เมื่อกว่า  225  ล้านปีมาแล้ว   เป็นเวลาที่ทวีปทั้งหลายยังต่อเป็นผืนเดียวกัน เจ้าสัตว์เลื้อยคลานพวกนี้มีชีวิตอยู่   และมีวิวัฒนาการตลอดระยะเวลาอันยาวนานถึง   160   ล้านปี   กระจัดกระจายแพร่หลายอยู่ทั่วผืนแผ่นดินในโลก แล้วจึงได้สูญพันธุ์ไปหมดในปลายยุคครีเทเชียส หรือเมื่อ  65  ล้านปีที่ล่วงมาแล้ว  ในขณะที่ต้นตระกูลของมนุษย์เพิ่งจะปรากฏในโลกเมื่อ   5  ล้านปีที่ผ่านมา หลังจากไดโนเสาร์สูญพันธุ์ไปแล้วถึง  60  ล้านปี   และเผ่าพันธุ์ของมนุษย์ปัจจุบันนั้นเพิ่งเริ่มต้นมา   เมื่อไม่เกินหนึ่งแสนปีมานี่เอง มนุษย์มักจะคิดว่า ไดโนเสาร์ นั้นโง่ และธรรมชาติสร้างมาไม่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม   จึงทำให้มันต้องสูญพันธุ์ไปทั้งหมด   ความคิดนี้ไม่ถูกโดยแท้จริงแล้วไดโนเสาร์ได้เจริญ แพร่หลาย  เป็นเวลายาวนานกว่า   30  เท่า   ที่มนุษย์ได้อาศัยอยู่ในโลก ตลอดช่วงเวลาอันยาวนานนี้ ไดโนเสาร์ได้มีวิวัฒนาการ ออกไปเป็นวงศ์สกุลต่าง ๆ   กันมากมาย  เท่าที่ค้นพบ   และจำแนกแล้วประมาณ  340  ชนิด   และคาดว่ายังมีอีก เป็นจำนวนมากที่กำลังรอคอยการค้นพบอยู่ในที่ต่าง ๆ  กันทั่วโลก   รวมทั้งประเทศไทย   ซึ่งเป็นแหล่งหนึ่งที่มีชั้นหินสะสมตัวอยู่ในช่วง เวลาที่ไดโนเสาร์อาศัยอยู่ในโลก

     นักโบราณชีววิทยา   แบ่งไดโนเสาร์ออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ๆ   โดยอาศัยความแตกต่างของกระดูกเชิงกราน คือ
        1. พวกซอริสเซียน (Saurischians)   มีกระดูกเชิงกรานเป็นแบบสัตว์เลื้อยคลาน   คือกระดูกพิวบิส   และอิสเซียม แยกออกจากกันเป็นมุมกว้าง
        2. พวกออร์นิธิสเซียน (Ornithicians)   มีกระดูกเชิงกรานเป็นแบบนก   คือ  กระดูกทั้งสอง (พิวบิส   และอิสเซียม)   ชี้ไปทางด้านหลัง