Custom Search

Patchra
20-10-2017 20:25
2476
Online: 6 user(s)
ว-แหวน

แหวนเป็นหนึ่งในบรรดาเครื่องประดับที่คนไทยนิยมสวมใส่เป็นอันดับต้นๆ มาตั้งแต่ สมัยโบราณ นอกจากจะใส่ในฐานะที่เป็นเครื่องประดับทั่วๆ ไปแล้ว การสวมแหวนยัง เป็นประเพณีที่นิยมนับถือต่อเนื่องกันมาแต่โบราณตามอย่าง ลัทธิของอินเดีย ซึ่งเมื่อจะทำพิธีบูชาเทพเจ้าก็จะต้องสวมแหวนที่ทำด้วยหญ้า กุศะ (Kusa Grass) หรือ หญ้าคา สิ่งนี้เราจะเห็นได้เสมอๆ ในพิธีการต่างๆ เช่น พิธีโสกันต์ โดยผู้ที่เข้าพิธีจะ สวมแหวนถึง 8 นิ้ว ยกเว้นนิ้วหัวแม่มือ

จริงๆแล้วธรรมเนียมการใช้แหวนหรือเครื่องประดับของคนไทยทั่วๆ ไปในสมัย โบราณจะมีการกำหนดกฎเกณฑ์การใช้แตกต่างจากกษัตริย์ พระบรมวงศานุวงศ์ ขุนนางผู้ใหญ่ หรือเจ้านาย แหวนของชาวบ้านมักจะเป็นแหวนเนื้อเกลี้ยงธรรมดา ไม่ใช้อัญมณีมีค่าทำเป็นหัวแหวน ในกฎหมายโบราณได้บัญญัติไว้ว่า อนุญาตให้ ราษฎรใช้ได้แต่พลอยสีแดงและเขียวเพียงสองสีเท่านั้น จะใช้เพชรหรืออย่างอื่น ไม่ได้ และนอกจากนี้ยังมีกฎหมายห้ามขุนนางที่เข้าไปถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยา ไม่ให้สวมแหวนนาก แหวนทอง เข้าไปในพิธีถือน้ำด้วย

จากข้อความในจดหมายเหตุที่ถูกบันทึกไว้โดยชาวต่างประเทศในสมัยกรุงศรีอยุธยาได้กล่าว ไว้ว่า "สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงสวมพระธำมรงค์เพชรพลอยทุกนิ้วพระหัตถ์"   และ แหวนที่พระมหากษัตริย์ และข้าราชการชั้นผู้ใหญ่สมัยโบราณใช้เป็นเครื่องประกอบเกียรติยศ คือ "แหวนนพเก้า" ...นอกจากแหวนนพเก้าแล้วยังมี พระธำมรงค์นพรัตน์ แหวนนาคบาศ ประดับทับทิมและลงยา แหวนทับทิมรอบลงยาราชาวดี หรือ แหวนมงคลรอบ แหวนสตโลหะ หรือนวโลหะ ซึ่งแหวนดังกล่าวจะสวมที่นิ้วชี้ทั้งหมด เพราะถือว่านิ้วชี้เป็นนิ้วมงคล ในพิธี โสกันต์ พระมหากษัตริย์จะทรงพระธำมรงค์นพรัตน์ที่นิ้วชี้ด้านซ้าย และทรงแหวนนาคบาศ ที่นิ้วชี้ด้านขวา ส่วนแหวนสตโลหะหรือนวโลหะจะทำด้วยนากและทองแดง เป็นแหวนที่ สมเด็จพระสังฆราชทรงในโบราณราชประเพณี
ในสมัยอยุธยาตอนปลาย ลาลูแบร์ ราชทูตชาวฝรั่งเศสได้บันทึกไว้ว่า "ชาวสยามสวมแหวนที่นิ้วท้ายๆ (คือนิ้วกลาง นิ้วนาง และนิ้วก้อย) ของมือทั้งสองข้าง และสมัยนิยมอนุญาตให้สวมสอดได้มากวงเท่าที่จะมากได้ เขาอาจปลงใจซื้อแหวนเพชรก็ได้ในราคาถึงวงละตั้งครึ่ง เอกิว ซึ่งในกรุงปารีสจะมีราคาเพียง 2 ซอลเท่านั้น"
...มีบันทึกในช่วงสมัยรัชกาลที่ 4 กล่าวว่า สตรีในราชสำนักนิยมสวมแหวนเกือบ ทุกนิ้วทั้งสองมือ ยกเว้นนิ้วโป้งกับนิ้วก้อยทั้ง 2 มือ ประเภทของแหวนที่นิยมใส่ กัน เช่น แหวนเพชร แหวนรังแตน - ตัวเรือนทำด้วยทองคำปรุลายรูปหกเหลี่ยม ติดๆ กัน แหวนมณฑป - แหวนทับทิมทำหัวเป็นยอดแหลม 1-2 ชั้นขึ้นไป ยอดฝัง ทับทิมเม็ดเดียว ขุนนางและข้าราชการนิยมสวมแหวนที่นิ้วชี้และนิ้วก้อย นิ้วชี้ นิยมสวมแหวน เพชรตัวเรือนเป็นทองคำ หัวฝังเพชรเม็ดใหญ่ นิ้วก้อยนิยมใส่ แหวนรังแตน ชาวบ้านในสมัยนั้นชอบใส่แหวน ปลอกมีทำด้วยทองเกลี้ยงๆ นอก จากนี้ยังสวมแหวนพลอย แหวนงู - หัวแหวนทำเป็นรูปงู แลบลิ้นได้ ที่หัวฝังเพชร เม็ดเล็กๆ ประดับตาด้วยเม็ดพลอย วงแหวนเป็นตัวงูหางยาวโค้งมาจรดใกล้กับ ส่วนหัว แหวนแมลงปอ - หัวแหวนเป็นตัวแมลงปอ ตาฝังเพชร ส่วนผู้ชายจะสวม แหวนเครื่องที่เรียกว่า "แหวนพิรอด" ซึ่งถักด้วยด้ายผ้ายันต์ หรือด้ายดิบหรือ แหวนพระถ้าเป็นผู้ที่มีฐานะร่ำรวย ก็ทำด้วยทองคำเป็นเส้นถัก ประสานขึ้นเป็นหัว สูงขึ้นมา คนหนุ่มๆ ยังนิยมใส่ "แหวนปลอกมีด" เป็นแหวนทองเกลี้ยง อาจฝัง เพชรพลอยสามเม็ดห่างๆ กัน หรือสวม "แหวนตรา" - แหวนโลหะทำหัวเป็นรูปสี่ เหลี่ยมผืนผ้ามีลายรูปสัตว์ใน 12 ราศี หรือ 12 นักษัตร ใครเกิดปีใดก็ใส่แหวนหัว รูปสัตว์นั้นๆ
สำหรับแหวนนพเก้าที่ในสมัยโบราณใช้ได้เฉพาะกษัตริย์หรือขุนนางผู้ใหญ่ และมักจะสวม ในพิธีมงคล คือการตัดจุกและเจิมจุณเครื่องหอมนั้นสมัยต่อมาผู้มีบรรดาศักดิ์ต่างๆ หรือ ชาวบ้านที่มีฐานะก็ได้ทำขึ้นใช้ในการมงคล แต่จะผิดแผกแตกต่างกันที่ลักษณะการลงยา ไม่มีเพชรประดับข้างและมีขนาดเล็กกว่า

ประเด็นที่ว่า คนไทยนิยมสวมแหวนที่นิ้วไหนนั้น? สันนิษฐานว่าน่าจะเป็น "นิ้วก้อย" เพราะมีคำพูดท่พูดกันติดปากว่า "แหวนประดับก้อย" และในเรื่องขุนช้างขุนแผนได้มี กลอนกล่าวไว้ว่า "ขุนแผนถอดแหวนออกจากก้อย เพชรประดับวงน้อยออกส่งให้"

การสวมแหวนในลักษณะดังกล่าวยังคงนิยมกันในยุคต่อมาจนกระทั่งถึงสมัยรัชกาลที่ 6 ความนิยมในแหวนงู แหวนแมลงปอ แหวนมณฑป ได้หายไป กลายเป็นแหวนฝังอัญมณี เม็ดเดียวที่เราเรียกกันว่า "แหวนหัว" แทน

แหวนอีกประเภทที่ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งในประเพณีไทยเห็นจะเป็นแหวนหมั้นและ แหวนแต่งงาน ซึ่งเป็นสิ้งที่เราได้รับมาจากต่างประเทศ ผู้หญิงไทยนิยมสวมแหวนที่ นิ้วนางข้างซ้าย

...ปัจจุบันการสวมแหวนเป็นที่นิยมแพร่หลายกันโดยทั่วไป ลักษณะรูปทรงและวัสดุ ที่ใช้ทำตัวเรือนได้มีการคิดค้นให้มีความหลากหลาย แปลก ทันสมัยมากยิ่งขึ้น จาก เดิมจะนิยมใช้ทอง เงิน นาก ทำเป็นตัวเรือน ก็ได้มีการใช้ทองคำขาว แพลทินัม เงินชุบทอง สแตนเลส พลาสติก แก้ว คริสตัล ฯลฯ ส่วนอัญมณีที่ใช้ประดับก็หลาก หลาย รวมไปทั้งเทคนิคในการเจียระไนแบบใหม่ๆ ก็ได้ทำให้อัญมณีมีความโดดเด่น ประดับเรือนแหวนให้สวยงามมากขึ้น

Copyright © 2007-2017 www.patchra.net