Custom Search

Patchra
19-08-2017 22:51
4917
Online: 6 user(s)
แร่ หิน และรัตนชาติ

แร่ (Mineral)   เป็นสารประกอบอนินทรีย์หรือ ธาตุแท้ที่เกิดโดยธรรมชาติ รวมทั้งสารประกอบอินทรีย์บางอย่าง เช่น ถ่านหิน และน้ำมันด้วย ถ้าจะให้ละเอียดยิ่งขึ้นก็กล่าวได้ว่า แร่มีส่วนประกอบทางเคมีซึ่งเขียนสูตร เคมีแทนได้ และมีคุณสมบัติทางเคมี ทางฟิสิคส์ และทางแสงเฉพาะตัว จะเปลี่ยนแปลงบ้างก็อยู่ในขอบเขตจำกัด ลักษณะของแร่ นั้นจะเห็นว่า เป็นสารที่มีเนื้อเดียวกัน (homogeneous substance) แต่ที่กล่าวว่า มีส่วน ประกอบทางเคมี และ เขียนสูตรเคมีแทนได้นั้น อธิบายได้ง่ายๆ เช่น ที่เราเรียก แร่ตะกั่วกาลีนานั้นประกอบด้วยธาตุ 2 ธาตุ คือ ธาตุตะกั่ว ใช้สัญญลักษณ์ทางเคมี Pb กับธาตุกำมะถันสัญญลักษณ์ทางเคมี S เมื่ออยู่ในสภาพแร่ตะกั่วกาลีนา มีสูตรเป็น PbS ซึ่งต้องนำมาถลุงไล่ กำมะถันออกไปจึงจะได้โลหะตะกั่วดังนี้เป็นต้น แร่อื่นๆ ก็เช่นเดียวกันอาจจะ ประกอบด้วยธาตุ เพียงธาตุเดียว เช่น แร่ทอง (Au) เพชร(C) ฯลฯ หรือแร่อาจจะประกอบด้วยธาตุ 3 ธาตุก็มี ที่ประกอบด้วยธาตุมาก กว่านี้ ก็มีอันจะได้กล่าวต่อไป

Calcite and Mica

Calcite

สำหรับคุณสมบัติทางเคมีนั้น หมายถึงการที่แร่ มี ปฏิกิริยากับสารละลายเคมี เช่น แร่แคลไซท์มีปฏิกิริยาเป็นฟองฟู่ กับกรดเกลือเป็นต้น นอกจากนั้น แร่ยังให้สีของ เปลวไฟเมื่อถูกกับเปลวไฟ แต่จะ เป็นสีอะไรนั้นแล้วแต่ว่าแร่นั้น จะมีธาตุอะไรประกอบอยู่ เช่น ถ้ามีแคลเซียม จะให้เปลวสีอิฐเป็นต้น ส่วนคุณสมบัติทางฟิสิคส์หมายถึง ลักษณะต่างๆ ของแร่ เช่นรูปร่าง สี รอยแตก ความแข็ง ความเหนียว น้ำหนัก ความวาวและอื่นๆ คุณสมบัติทางฟิสิคส์ต่างๆ เหล่านี้มีประโยชน์ มาก เพราะสามารถนำไป ตรวจสอบแร่ได้อย่างง่ายๆ

หิน(Rock)
โดยทั่วไปแล้วเราหมายถึงสารแข็งที่ประกอบอยู่เป็นเปลือกโลกในลักษณะที่เป็นภูเขาสูงๆ ต่ำๆ นั่นเอง อะไรแข็งมากๆ ยังเปรียบว่า แข็งราว กับหิน ฉะนั้นสารแข็งอะไรก็ตามในโลกเมื่อมนุษย์เราพบเข้า ก็เรียกหินไว้ก่อน ต่อมาวิชาการเกี่ยวกับโลกเจริญมากขึ้น การศึกษาค้นคว้าทำ ให้ทราบความ แตกต่างของสาร จนสามารถแบ่งแยกเป็นพวกเป็นชนิดต่างๆ กันได้มากมาย สารแข็งในโลกนั้นเราแยกออกอย่างกว้างๆ เป็น แร่ (mineral) กับ หิน (rock หรือ stone) หิน(rock) เป็นคำใช้ใวิชาการเกี่ยวกับการกำเนิด คุณลักษณะและหินชนิดต่างๆ หินส่วนใหญ่ประกอบ ด้วยแร่มากกว่าหนึ่งชนิดขึ้นไป เช่นหินแกรนิตประกอบด้วยแร่ควอทซ์ กับแร่เฟลสปาร์เป็นสำคัญและแร่อื่นๆ ปนอีกเล็กน้อย
หินที่ประกอบด้วย แร่ชนิดเดียว เช่นหินปูน ประกอบด้วยแร่แคลไซท์ หินเกลือประกอบด้วยแร่เฮไลท์ ความที่เกิดมีเป็น บริเวณกว้างขวางในส่วนของเปลือกโลกดูเผินๆ ก็จัดเป็นหิน จะให้ละเอียดละออจนถึงลักษณะเนื้อส่วนประกอบและ คุณสมบัติอื่นๆ ก็จัดเป็นแร่ ไม่แต่ความสับสนดังกล่าวเท่านั้น หินบางชนิด เช่น หินภูเขาไฟชนิดที่เรียกว่าออบซิเดียน ดู ลักษณะเนื้อแล้วจะเห็นได้ว่าเป็นเนื้อเดียวกันคล้ายแก้ว จนเกือบจะเรียกเป็นแร่ก็ได้ แต่เมื่อตรวจวิเคราะห์หา ส่วนประกอบ ทางเคมีแล้วก็จะทราบว่าประกอบด้วยธาตุหลายชนิด และมีส่วนประกอบเหมือนๆ หินแกรนิต ส่วนหิน(stone) นั้นเป็น ศัพท์ หรือคำพูดไม่เกี่ยวกับทางวิชาการ พอจะจับได้ว่า มักใช้ในที่เฉพาะแห่ง เช่นในวรรณคดี หรือโคลงกลอน รวมทั้ง ประโยชน์ทางการค้าด้วย เช่น เมื่อกล่าวถึงหินแกรนิต และหินอ่อน เป็นหินก่อสร้าง (building stone) และหินทำ อนุสาวรีย์ (monumental stone) หินชนวนเป็นหินใช้ มุงหลังคา (roofing stone) ดังนี้เป็นต้น

หิน granite


Aquamarine

รัตนชาติ (gemstone) โดยแท้จริงแล้วหมายถึงบรรดาแร่ที่มีคุณค่าหรือลักษณะที่เมื่อนำมาเจียระไนหรือขัดมันแล้ว สวยงาม เป็นเครื่องประดับได้ อาจจะมีค่าสูงมากนับตั้งแต่เพชร ทับทิม มรกตลงไปจนถึงราคาถูก เช่น นิลตะโกเป็นต้น แร่ควอทซ์บางชนิด เช่นอะเกต(โมรา-โมกุล) บลัดสโตน แร่เนฟไฟรท์ กับเจไดท์ หรือ เจทหรือที่เรียกกันว่าหยก และแร่หรือหินบางชนิดที่มีสีเป็นที่นิยม นำมาทำเป็นเครื่องประดับได้ รวมเรียก หินสี (coloured stone) ฉะนั้น จะเห็นได้ว่าทั้งแร่-หิน และแร่รัตนชาตินั้นยังมีการใช้ สับสนปนกันอยู่บ้างแต่ก็ไม่มากจนทำให้จับกฎเกณฑ์ไม่ได้ ที่กล่าวขึ้นมาก็เพียงให้ทราบข้อเท็จจริงไว้บ้าง เพราะเรื่องที่จะกล่าวต่อไป นั้นเป็นเรื่องทางวิชาการ ซึ่งได้มีการค้นคว้าทดลองแล้ว และได้รวบรวม ไว้เป็นเรื่องๆ อันจะเป็นประโยชน์ต่อผู้สนใจศึกษาหาความรู้ ด้านนี้ หากไปพบเห็น หรือได้ยินคำสับสนดังกล่าว ก็ไม่จำเป็นจะต้องสนใจสงสัยถือเป็นข้อผิดพลาด ชื่อนั้นไม่สำคัญเท่าคุณสมบัติที่ แท้จริงของแร่-หิน และรัตนชาติ
Copyright © 2007-2017 www.patchra.net